Gdy jako były Książę Mazowiecki piszę dziś o wolności przekonań i niezbywalnym prawie do szlachectwa wynikającym z urodzenia, czynię to nie zza bezpiecznych murów, lecz walcząc i krwawiąc pod murami stolicy. Tym bardziej więc dziwi, że dawne, słuszne idee spotykają się z próbą ich uproszczenia, a nawet wypaczenia – jakoby wolność była równoznaczna z egoizmem, a brak fizycznej obecności w Warszawie oznaczał zdradę Ojczyzny.
Mazowiecka szlachta rzeczywiście od zarania ceni wolność, równość i braterstwo. Wolność nie polega na tym, że wszyscy myślą tak samo, a braterstwo nie oznacza, że każdy musi wypełniać swój obowiązek w identyczny sposób, w tym samym miejscu i czasie.
Autorzy oskarżeń wobec „znikającej szlachty” zdają się zapominać, że Mazowsze nie jest ani zakonem rycerskim, ani obozem najemników, lecz wspólnotą polityczną. Wspólnotą, w której szlachectwo nie zostało nadane warunkowo – „do zachowania pod warunkiem stawienia się na wezwanie” – lecz jest stanem prawnym i społecznym, wynikającym z urodzenia lub prawnej nobilitacji. Próba uzależniania godności szlacheckiej od bieżącej oceny postawy wojennej jest niebezpiecznym precedensem, który uderza w same fundamenty porządku stanowego.
Nie sposób odmówić racji tym, którzy mówią o odpowiedzialności wobec Ojczyzny. Ale odpowiedzialność nie jest pojęciem jednowymiarowym. Nie każdy służy Mazowszu z mieczem w dłoni. Są tacy, którzy – wbrew emocjom chwili – nie chcą firmować decyzji Rady, z którymi się głęboko nie zgadzają. Czy to tchórzostwo, czy może właśnie korzystanie z wolności przekonań, którą Mazowsze tak chętnie stawiało za wzór innym? A zaznaczam, że piszę te słowa jako Radny Księstwa Mazowieckiego.
Szczególnie niepokojące jest zestawianie postawy mazowieckiej szlachty z obowiązkiem auxilium w Świętym Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego. Mazowsze nie jest Cesarstwem, a jego ustrój opiera się na innych zasadach. Brak formalnego obowiązku pospolitego ruszenia nie jest przeoczeniem ani słabością, lecz świadomym wyborem politycznym, mającym chronić wolność stanu szlacheckiego przed arbitralnym przymusem. Wzywanie dziś do jego wprowadzenia pod presją wojny brzmi jak próba zmiany ustroju w czasie oblężenia – a to zawsze budzi uzasadnioną nieufność.
Nie można też uczciwie przemilczeć faktu, że część obecnych napięć wynika nie z samej wojny, lecz z decyzji politycznych podjętych wcześniej. Podziały rodowe, nobilitacje, rozszerzanie kompetencji nowej Księżnej – wszystko to działo się w atmosferze sporów i kontrowersji, a niektóre z decyzji były przepychane jednym (nota bene!) głosem przewagi. Oczekiwanie, że wszyscy, bez wyjątku, nagle porzucą swoje zastrzeżenia i w imię jedności staną ramię w ramię, jest bardziej pobożnym życzeniem niż realną oceną sytuacji.
Braterstwo nie polega na publicznym piętnowaniu tych, którzy wybrali inną drogę służby lub wstrzemięźliwości. Historia uczy, że państwa upadają nie wtedy, gdy dopuszczają różnorodność postaw, lecz wtedy, gdy zaczynają traktować niejednomyślność jak zdradę. Jeśli dziś uznamy, że szlachcic jest „mniej Mazowszaninem”, bo nie stoi na murach Warszawy, jutro ktoś uzna, że jest nim tylko ten, kto myśli zgodnie z aktualną linią Rady.
Mazowsze krwawi – to prawda. Ale nie mniej groźne od obcych wojsk są wewnętrzne oskarżenia, które podkopują zaufanie i rozrywają wspólnotę. Wolność bez odpowiedzialności jest pustym hasłem, lecz odpowiedzialność bez wolności szybko staje się przymusem. A przymus, nawet w imię najszlachetniejszych celów, nigdy nie był trwałym fundamentem Mazowsza. Nie ma zgody na to, by demokracja szlachecka stała się szlachecką dyktaturą, a wśród braci szlacheckiej było miejsce tylko dla osób we wszystkim przytakujących aktualnie panującemu zwierzchnikowi czy wprost dla jawnych klakierów.
Niech będzie jednak jasno powiedziane: dawny Książę Mazowiecki nie nawołuje do rozłamu ani do bierności. Przeciwnie – gdyby mógł, walczyłby ramię w ramię ze wszystkimi córami i synami Mazowsza, bez względu na rodowe animozje, polityczne spory czy dawne krzywdy. Jedność wspólnoty była i pozostaje wartością nadrzędną, lecz jedność ta nie może być wymuszana groźbą odebrania godności ani budowana na strachu przed publicznym potępieniem. Prawdziwe braterstwo rodzi się z wolnej decyzji, a nie z przymusu – i tylko taka jedność ma szansę przetrwać próbę wojny.
Cenię tych, z którymi walczę ramię w ramię, i nie potrzebuję zgadzać się z nimi we wszystkim, by szanować ich odwagę i poświęcenie. Wspólna obrona Mazowsza nie wymaga jednomyślności ani bezkrytycznego posłuszeństwa. Można stać na tych samych murach i różnić się w ocenie drogi, którą Księstwo powinno pójść dalej — i nie jest to zdrada, lecz oznaka dojrzałej wspólnoty.
Piszę te słowa pośród ciemnej nocy, która być może przyniesie starcie, w którym zginą moje dzieci, wnuki, prawnuki, przyjaciele, a może ja sam. I Żmij mi świadkiem, że mam do tego moralne prawo nawet pośród wichrów wojny - by Mazowsze miało szansę po wojnie nadal nim być. Jeśli Księstwo ma przetrwać tę próbę, musi obronić nie tylko mury stolicy, lecz także zasady, które odróżniają je od tych, z którymi dziś walczy. Wolność przekonań i niezbywalność szlachectwa nie są luksusem czasu pokoju – są miarą tego, czy w tej wojnie jest jeszcze czego bronić.
Dla KAP - Zmejslav Częstogojski herbu Czarny Wąż
***
Artykuł zatwierdzony przez Gaguhę Leijon, redaktora naczelnego KAP
Chcesz otrzymać prawo do odpowiedzi RP? Przejdź do:
http://forum.renaissancekingdoms.com/viewtopic.php?t=2435674
Naruszenie Karty KAP możesz zgłosić do Kolegium Redaktorów Naczelnych, tu:
http://forum.renaissancekingdoms.com/viewtopic.php?t=2434333
26/01/1474Wolność, a odpowiedzialność - rzecz o Szlachcie Mazowieckiej w czasie wojny
Mazowiecka szlachta od zawsze ceni sobie wolność i równość, a także - jakby się zdawało - braterstwo. Jeszcze niedawno to hasło nie wzbudzało by żadnych kontrowersji, obecnie jednak, w sytuacji, w której Księstwo Mazowieckie się znalazło, sprawa wygląda nieco inaczej. Poszczególne rody szlacheckie, a nawet pojedynczy przedstawiciele szlachty, wykazują w tym czasie próby różne postawy, mniej, lub bardziej ze szlachetnością utożsamiane.
Żeby jednak zrozumieć, o czym mowa, warto jest cofnąć się o kilka miesięcy. We wrześniu 1473 r. Szlachta Księstwa Mazowieckiego zebrała się na Sejmik w zamku Rady Księstwa w Warszawie. Zwołany on został przez http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=czedo]Czedo Lanckorońskiego h. Zadora - Marszałka Sejmiku i przedstawiciela stronnictwa reformatorskiego. Po przegranym przez Księcia http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=zmejslav]Zmejslava Częstogojskiego h. Czarny Wąż głosowaniu o wotum zaufania, dnia 23 września na Księżną Mazowiecką wybrana została http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=granius]Granius Rakowska h. Korab.
Nowa Księżna rozpoczęła swoje panowanie od rozwiązania dwóch spraw. Pierwszą z nich był podział rodu Częstogojskich h. Czarny Wąż i wydzielenie z niego rodu Litewskich h. Pogoń. Drugą było uznanie szlachectwa http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=krisss]Krisssa Mazowieckiego h. Dołęga - wieloletniego Kasztelana Księstwa Mazowieckiego, uznawanego powszechnie za osobę zasłużoną dla Księstwa. Na początku października, po uchwaleniu nowego Dekretu o Szlachcie, rozszerzającego jej kompetencje, dokonała ona też licznych nobilitacji - objęły one m. in. http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=aidaris]Aidarisa Pstrokońskiego h. Czarny Jednorożec wraz z jego potomstwem, a także http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=valtarian]Valtariana Valtariańskiego h. Feniks, ówczesnego Kwatermistrza Księstwa Mazowieckiego.
Korzystając z tego, że mazowiecka szlachta była zajęta Sejmikiem, krakowska armia http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=lilja]Lilji Trzebiatowskiej h. Jutrzenka wkroczyła bez zezwolenia Kasztelan http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=peggy.]Peggy. Rakowskiej h. Korab na teren Księstwa, a port w Płocku został zaatakowany przez okręty wielkopolskie. Mazowszanie nie czekali długo - dnia 13 października ich armie weszły do Wolbromia, a następnie, dnia 29 października, do Poznania. Potem jednak, w toku zawirowań wojennych, mazowieckie wojsko taktycznie wycofało się do Warszawy, stolicy Księstwa. Koalicja wielkopolsko-krakowska nie była w stanie jednak, pomimo prób, przełamać obrony miasta.
http://renaissancekingdoms.com/FichePersonnage.php?login=fenomena]Fenomena Ścibor h. Ostoja, Kasztelan Księstwa Krakowskiego, wezwała na pomoc wojska sojuszu Aegis, który półtorej roku wcześniej próbował pomóc Trzebiatowskim przejąć władzę w Księstwie Krakowskim - wówczas to Mazowsze wsparło Kraków w obronie. Obecnie wojska Bułgarskie i Bośniackie, w których to znajdują się też wojownicy z Wołoszczyzny, od około miesiąca stoją pod murami Warszawy. Po jednej próbie ataku na mury, okupionej stratami kilka razy przewyższającymi straty Mazowszan, postanowili dalej oblegać miasto, ale ani razu nie ponowili próby szturmu.
Wracając jednak do szlachty: oczywiście, jak najbardziej zrozumiałe jest to, że nie każdy popiera działania ofensywne, nawet jeśli są odpowiedzią na atak wroga. Co jednak zadziwia, to różnorodność postaw w sytuacji, gdy Księstwo się broni. Bo faktem jest, że wielu członków braci szlacheckiej się zaangażowało w obronę. Jednak część szlachty nagle… zniknęła.
Uprzedni Książę, Zmejslav Częstogojski, zwracał szczególną uwagę na wolność i równość braci szlacheckiej. Jednak ostatnie wydarzenia prowadzą ku pytaniu: czym jest wolność bez odpowiedzialności? I czym jest równość praw bez równości obowiązków, tj. wspólnego zaangażowania w sprawy Ojczyzny wedle własnych możliwości, przez każdego i w każdej chwili?
Odpowiedzialność i dbanie o Ojczyznę nie są czymś, co może zniknąć w chwili, gdy przestanie być wygodne. Cisza, zamknięcie się w domu, czy też ignorowanie potrzeb krwawiącej Ojczyzny ze względu na osobiste opinie o innych osobach lub ich działaniach nie mogą być w żaden sposób usprawiedliwione. Wielu szlachciców było bardzo zaangażowanych w różne aspekty życia Mazowsza w czasach pokoju. To coś, co się ceni - i co należy jak najbardziej pochwalać. Jednak w chwili próby część z nich powiedziała: “to nie moja wojna”, czy też: “nie popieram Rady, więc nie bronię Księstwa”. Ponoć prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie - można też stwierdzić, że prawdziwych patriotów poznaje się wtedy, gdy Ojczyzna jest w niebezpieczeństwie. Warto tutaj sobie zadać pytanie: czym są dawne zasługi, jeśli ktoś nie chce się w nawet najmniejszym stopniu zaangażować w obronę oblężonej stolicy?
Gdy Rada Księstwa pod przewodnictwem Kasztelan Peggy. Rakowskiej pracuje ciężko, żeby stolica nie upadła pod naporem wrogich hord, niektórzy zdają się siedzieć cicho. Jedni zamykają się w swoich domach z dala od Warszawy i nie pokazują publicznie. Inni zdają się stać w cieniu i czekać na koniec wojny, by potem powiedzieć, że oni by lepiej poprowadzili Księstwo. Nie może umknąć niczyjej uwadze również fakt, że niektórzy zdają się bratać z Lubomirskimi - tymi, którzy nielegalnie okupują Wyszogród i Płock oraz represjonują przebywających tam prawych Mazowszan.
W obliczu zagrożenia wojną w Świętym Cesarstwie Rzymskim Cesarz wezwał tamtejszą szlachtę do wypełnienia obowiązku Auxilium - mają się oni stawić na zbiórkę w miejscu wyznaczonym przez tamtejszego Wielkiego Palatyna. W takiej sytuacji warto sobie postawić pytanie: dlaczego Szlachta Mazowiecka nie jest objęta obowiązkiem pospolitego ruszenia, gdy Mazowsze przeżywa swoje najtrudniejsze chwile? Czyż nie są oni członkami braci szlacheckiej tak samo w dobrych czasach, jak i złych?
Albowiem wolność nie może istnieć bez odpowiedzialności. Równość nie może istnieć bez rozważnego podziału wspólnych obowiązków. A braterstwo nie może istnieć bez wspólnego zaangażowania. Natomiast przywileje niepoparte obowiązkami prowadzą do upadku całego społeczeństwa - nie tylko szlachty.
Dla KAP - Toslaw1 Litewski h. Pogoń
***
Artykuł zatwierdzony przez Gaguhę Leijon, redaktora naczelnego KAP
Chcesz otrzymać prawo do odpowiedzi RP? Przejdź do:
http://forum.renaissancekingdoms.com/viewtopic.php?t=2435674
Naruszenie Karty KAP możesz zgłosić do Kolegium Redaktorów Naczelnych, tu:
http://forum.renaissancekingdoms.com/viewtopic.php?t=2434333
17/01/1474Księstwo krakowskie: Wybory rady, lista Loża zebrała absolutną większość głosów.
KRAKÓW (AAP)
Lista Loża Wiedźm i Wiedźminów prowadzi w wyborach do Rady Księstwa Księstwo krakowskie, i zebrała wystarczającą ilość głosów aby samodzielnie zarządzać Księstwem.
Wyniki głosowania:
1. "Loża Wiedźm i Wiedźminów" (Loża) : 100%
Podział mandatów w radzie województwa po wyborach według systemu proporcjonalnego:
Członkowie nowej rady Księstwa ustanowią Kasztelana w ciągu 2 dni. Kasztelan musi okazać szacunek Królowi i wyznaczyć funkcje w Radzie.
15/01/1474Księstwo mazowieckie: Wybory rady, lista SM zebrała absolutną większość głosów.
KRAKÓW (AAP)
Lista Silne Mazowsze prowadzi w wyborach do Rady Księstwa Księstwo mazowieckie, i zebrała wystarczającą ilość głosów aby samodzielnie zarządzać Księstwem.
Wyniki głosowania:
1. "Silne Mazowsze" (SM) : 100%
Podział mandatów w radzie województwa po wyborach według systemu proporcjonalnego:
Członkowie nowej rady Księstwa ustanowią Kasztelana w ciągu 2 dni. Kasztelan musi okazać szacunek Królowi i wyznaczyć funkcje w Radzie.
12/01/1474Księstwo wielkopolskie: Wybory rady, lista WW zebrała absolutną większość głosów.
KRAKÓW (AAP)
Lista WW prowadzi w wyborach do Rady Księstwa Księstwo wielkopolskie, i zebrała wystarczającą ilość głosów aby samodzielnie zarządzać Księstwem.
Wyniki głosowania:
1. "WW" (WW) : 100%
Podział mandatów w radzie województwa po wyborach według systemu proporcjonalnego:
30/01/1474 O wolności, która nie jest zbrodnią